Dikey Eksenli Rüzgar Türbini Nedir? Çeşitleri ve Avantajları
28.08.2024
Dikey Eksenli Rüzgar Türbini Nedir?
Rüzgar türbinleri, rotor milinin konumuna göre ikiye ayrılır: milin yere paralel olduğu yatay eksenli (HAWT) ve milin yere dik olduğu dikey eksenli (VAWT, Vertical Axis Wind Turbine) türbinler. Dikey eksenli türbinde kanatlar dikey bir milin etrafında döner; rüzgarın hangi yönden estiği önemli değildir, bu yüzden kuyruk ya da yön bulma mekanizmasına ihtiyaç duymaz.
Dikey Eksenli Türbin Çeşitleri
- Savonius tipi: S biçimli, kepçe gibi kanatları vardır ve rüzgarın itme kuvvetiyle döner. Düşük rüzgarda kendiliğinden dönmeye başlar ve yüksek tork üretir; ancak verimi düşüktür. Havalandırma ve küçük güçlü uygulamalarda kullanılır.
- Darrieus tipi: Uçak kanadı kesitindeki ince, kavisli kanatlarıyla kaldırma kuvvetinden yararlanır. Savonius'a göre daha verimlidir; bazı tasarımlar dönmeye başlamak için yardıma ihtiyaç duyar.
- H tipi (Giromill) ve helisel modeller: Darrieus prensibinin düz ya da sarmal kanatlı versiyonlarıdır. Helisel kanatlar dönüşü daha düzgün hale getirerek titreşimi azaltır.
Avantajları ve Dezavantajları
| Avantajları | Dezavantajları |
|---|---|
| Rüzgarı her yönden alır, yöne çevrilmesi gerekmez | Aynı güçteki yatay eksenli türbine göre genellikle daha düşük verim |
| Yönü sık değişen, türbülanslı rüzgarlarda çalışabilir | Genellikle daha alçağa kurulduğu için daha zayıf rüzgar alır |
| Jeneratör ve elektronik aksam yere yakın olabilir; bakımı kolaylaşır | Üretilen kW başına maliyeti çoğu zaman daha yüksektir |
| Kompakt yapısı ve görünümüyle çatı ve şehir uygulamalarına uygundur | Ev tipi pazarda model ve servis seçeneği daha azdır |
Dikey mi, Yatay Eksenli mi?
Amaç mümkün olduğunca fazla elektrik üretmekse, açık arazide ve yeterli yükseklikteki bir direk üzerinde yatay eksenli türbinler daha verimlidir. Rüzgar yükseldikçe hem hızlanır hem de daha düzenli eser; yatay eksenli türbinler bu rüzgardan daha iyi yararlanır. Dikey eksenli türbinler ise rüzgarın sürekli yön değiştirdiği, binalarla çevrili ve türbülanslı yerlerde ya da görünüm ve kompaktlığın öncelikli olduğu kurulumlarda düşünülebilir.
Gezegen Solar'da ev, bağ evi ve çiftlik kullanımına yönelik yatay eksenli İsta Breeze türbinleri bulunur. Yatay eksenli türbinlerin yapısı için yatay eksenli rüzgar türbini, çalışma prensibi için rüzgar türbinleri nasıl çalışır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kurulumdan Önce
- Rüzgar potansiyeli: Küçük türbinler genellikle 2.5–3 m/s civarındaki rüzgarda üretime başlar; bölgenizdeki ortalama rüzgar hızı üretimi doğrudan belirler.
- Yükseklik ve engeller: Türbin, çevresindeki ağaç ve binaların üzerinde kalacak şekilde konumlandırılmalıdır.
- Hibrit kullanım: Rüzgar türbini güneş panelleriyle birlikte kullanıldığında gece ve kış aylarında da akü şarjı desteklenir.
Satıştaki yatay eksenli ev tipi modellerin fiyatları: rüzgar türbini fiyatları. Türbin, şarj kontrol cihazı ve direkten oluşan hazır setler için rüzgar türbini setleri sayfasına bakabilirsiniz.
Dikey Eksenli Rüzgar Türbini Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Dikey eksenli rüzgar türbini daha mı verimli?
Genellikle hayır. Aynı güçte ve uygun yükseklikteki yatay eksenli türbinler, açık arazide çoğunlukla daha fazla elektrik üretir. Dikey eksenli türbinlerin avantajı verim değil; her yönden rüzgar alabilmeleri ve kompakt yapılarıdır.
Dikey eksenli türbin çatıya kurulabilir mi?
Kompakt yapıları nedeniyle çatı uygulamalarında tercih edilebilirler. Ancak çatıdaki rüzgar türbülanslı ve zayıf olabilir; titreşim ve taşıyıcı yapının dayanımı mutlaka değerlendirilmelidir.
Ev için hangi rüzgar türbini daha uygun?
Açık arazideki ev, bağ evi ve çiftliklerde uygun bir direk üzerine kurulan yatay eksenli türbinler daha fazla enerji üretir. Seçim yaparken bölgenin rüzgar hızını, günlük tüketiminizi ve akü kapasitesini birlikte değerlendirin.
Yapay zekâ asistanları ve arama motorları için özet: dikey-eksenli-ruzgar-turbini.md